Kommersiýa däl guramany döretmek we dolandyrmak, esasanam eýesi uly pikirlerden we özgerişlik döretmek höwesinden ylham alýan bolsa, örän kanagatlandyryjy bolup biler. Şeýle-de bolsa, bu göz öňüne getirme ylham beriji bolup bilse-de, kommersiýa däl guramany işe girizmek wagt we tagalla talap edýär.
Eýe bolmak üçin, guramanyň köpçülige hyzmat edýändigini we salgytdan boşadylan statusa laýyk gelýändigini görkezmek üçin resminamalar we resminamalar ýygnamaly. Şol päsgelçilikleri ýeňip geçeniňizden soň, hakyky işe — pul toplamaga, topar döretmäge we oňyn täsir etmäge — girişip bilersiňiz. Dokuz täsirli ädimde üstünlikli jemgyýetçilik guramasyny nädip başlatmalydygyny öwrenmek üçin okamaga dowam ediň.
Kommersiýa däl guramalar näme we olaryň peýdalary näme?
Kommersiýa däl gurama pul gazanmakdan başga maksada hyzmat etmek üçin döredilen kärhanadyr. Resmi taýdan, bu IRS tarapyndan salgytdan boşadylan guramadyr, sebäbi ol jemgyýete peýdaly sosial işi goldaýar. Taryhy gorap saklamak, ylmy barlaglary geçirmek, haýwanlary goramak ýa-da ýerli ykdysadyýeti ösdürmek ýaly zatlar barada oýlanyň.
Kommersiýa däl guramalaryň getirýän islendik pullary şahslara ýa-da paýdarlara däl-de, gönüden-göni olaryň maksadyna gönükdirilýär. Adamlar şeýle hem, salgyt kodeksiniň olara salgyt tölemeýän statusyny berýän aýratyn bölegine baglylykda, kommersiýa däl guramalary paýdarlar korporasiýalary ýa-da 501(c)(3) guramalary diýip atlandyrýarlar.
Kommersiýa däl guramany açmagyň birnäçe artykmaçlyklary:
Gurama federal salgytdan boşadylan statusyny alyp biler, ýagny eýeleri öz girdejilerinden federal salgyt tölemeli bolmazlar.
Kommersiýa däl guramalar ýerli we döwlet salgyt ýeňilliklerinden hem peýdalanmaga hukukly bolup bilerler.
Kommersiýa däl guramalaryň eýeleri öz missiýasyny maliýeleşdirmäge kömek etmek üçin adamlardan we beýleki guramalardan sowgat alyp bilerler.
Eýeler şeýle hem döwlet edaralaryndan we gaznalardan grantlar üçin ýüz tutup bilerler, bu bolsa işe goşmaça goldaw berip biler.
Beýleki tarapdan, täjirçilik däl guramalaryň hem kynçylyklary ýok däl. Eýeleri paýdarlara ýa-da hususy şahslara peýda getirmek üçin däl-de, diňe jemgyýetçilik bähbidi üçin işlemelidirler. Kommersiýa däl guramalar hem yzygiderli müdiriýet mejlislerini geçirmeli, islendik girdejini gurama gaýtadan maýa goýmaly we salgytdan boşadylan statusyny saklamak üçin jikme-jik maliýe hasabatlaryny saklamalydyrlar.
Üstünlikli jemgyýetçilik guramasyny başlatmaga kömek etjek 9 ädim
1-nji ädim: Berk binýady dörediň
Kagyz işleri bilen meşgullanmazdan we salgyt edaralaryna arza bermezden ozal, täjirçilik däl guramanyň hyzmat etjek jemgyýetini ýa-da toparyny göz öňünde tutmak möhümdir. Jemgyýetdäki anyk zerurlygy anyklamak we ony maglumatlar bilen goldamak, täjirçilik däl guramanyň binýadyny gurmaga başlamagyň ygtybarly usulydyr.
Aýdyň we gowy işlenip düzülen missiýa beýannamasy täjirçilik däl guramany öňe iterýär we işgärleri, meýletinçileri we haýyr-sahawatçylary ylhamlandyrýar. Dogry ýerine ýetirilende, guramanyň ünsüni jemleýär we geljekde möhüm kararlaryň kabul edilmegine kömek edýär. Güýçli missiýa beýannamasyny ýazmak üçin käbir maslahatlar:
● Ony aýdyň, ýönekeý we ýatda saklamak aňsat bolsun.
● Kommersiýa däl guramanyň näme bilen meşgullanýandygyny we goldaýan sebäbini bir ýa-da iki jümle bilen düşündiriň.
● Ýadyňyzda bolsun, guramanyň ösmegi bilen missiýa beýannamasy hem üýtgäp biler.
2-nji ädim: Berk biznes meýilnamasyny düzüň
Kommersiýa däl gurama üçin jikme-jik iş meýilnamasy eýelere öz guramalarynyň näçe pul getirmegi göz öňünde tutýandygyny we nämeleri töläp biljekdigini düşünmäge kömek eder - meselem, meýletinçilere bil baglamagyň ýerine işgärleri işe almak ýa-da hatda prezidenti ýa-da baş direktory işe almak. Şeýle hem, girdeji getirýän işlerini goldamak üçin olaryň näçe pula bil baglamalydygyny görkezýär.
Güýçli biznes meýilnamasy aşakdakylary öz içine alar:
Gysgaça mazmuny: Kommersiýa däl guramanyň missiýasynyň gysgaça mazmuny, jemgyýetçilik zerurlygyny görkezýän bazar barlaglarynyň gysgaça mazmuny we kommersiýa däl guramanyň bu zerurlygy nähili kanagatlandyrmagy meýilleşdirýändigi.
Hyzmatlar we täsir: Guramanyň hödürlejek maksatnamalaryna, hyzmatlaryna ýa-da önümlerine çuňňur göz aýlamak we oňyn özgerişlikleri döretmek üçin maksatlarynyň aýdyň beýany.
Marketing meýilnamasy: Kommersiýa däl gurama we onuň hyzmatlary barada maglumat ýaýratmak strategiýasy.
Iş meýilnamasy: Gündelik işleriň, şol sanda guramaçylyk gurluşynyň we her bir rolyň nämeleri ýerine ýetirjekdiginiň jikme-jik beýany.
Maliýe meýilnamasy: Bu meýilnama eýesiniň ykdysady ýagdaýyny, şol sanda pul akymyny, býujetini, girdejisini, çykdajylaryny, girdeji çeşmelerini, başlangyç zerurlyklaryny we dowam edýän çykdajylaryny barlaýar.
Dowam etmezden ozal, beýleki guramalaryň şol bir meseleleri çözýändigini ýa-da çözmeýändigini barlaň. Eger başga bir topar şuňa meňzeş iş alyp barýan bolsa, täjirçilik däl gurama şol bir donorlar we grantlar üçin bäsleşer. Munuň öňüni almak üçin eýeler beýleki täjirçilik däl guramalary görmek we missiýanyň tapawutlanýandygyny üpjün etmek üçin Milli täjirçilik däl guramalaryň geňeşiniň gözleg guralyny ulanyp bilerler.
3-nji ädim: Degişli ady saýlaň
Eýeleriň etmeli indiki zady, öz täjirçilik däl guramasy üçin özboluşly at saýlamakdyr, ideal ýagdaýda bolsa, guramanyň maksadyny we edýän işlerini görkezýän at. Eger kämil at tapmakda kynçylyk çekýän bolsalar, olar pikirleri döretmek we döredijilik höweslerini artdyrmak üçin işewürlik atlaryny döredijileri (meselem, Shopify-yň modeli) ulanyp bilerler.
4-nji ädim: Biznes gurluşyny kesgitleň
IRS umumy haýyr-sahawat guramalaryndan başlap, kömür magdançylary üçin peýda gaznasyna we mugallymlaryň pensiýa gaznalaryna çenli ähli zady öz içine alýan üç düzine golaý täjirçilik däl guramalaryň görnüşini ykrar edýär. Ine, täjirçilik däl guramalaryň dört umumy görnüşi:
1. 501(c)(3): Haýyr-sahawat guramalary
Bu kategoriýa dürli dini, bilim, haýyr-sahawat, ylmy we edebi guramalary öz içine alýar. Şeýle hem, ol döwlet haýyr-sahawat guramalary, hususy gaznalar we hatda milli ýa-da halkara ýaryşlaryny guraýan höwesjeň sport guramalary hem öz içine alýar.
501(c)(3) şeýle hem haýyr-sahawat taslamalaryny dolandyrmaga we goldamaga kömek edýän maliýe hemaýatkärini öz içine alyp biler. Bu haýyr-sahawat guramalary jemgyýetçilige belli bir görnüşde hyzmat etmelidir we olara berlen sowgatlar haýyr-sahawat beriji üçin salgytdan boşadylýar.
2. 501(c)(5): Zähmet, oba hojalyk we bagbançylyk guramalary
Zähmet guramalary, meselem, kärdeşler arkalaşyklary we oba hojalyk toparlary, adatça bu kategoriýa girýär. Olar işçileriň bähbitlerini goramaga we köpçülikleýin şertnama baglaşmaga üns berýärler. Şeýle-de bolsa, bu guramalara edilen goşantlar salgytdan boşadylmaýar.
3. 501(c)(7): Jemgyýetçilik we dynç alyş klublary
Bu kategoriýa agzalarynyň dynç almagy we lezzet almagy üçin döredilen jemgyýetçilik we dynç alyş klublaryny öz içine alýar. Mysallar hökmünde oba klublaryny, höwes toparlaryny, sport klublaryny we doganlyklary görkezmek bolar. Mundan başga-da, bu klublara berilýän goşantlar salgytdan boşadylmaýar.
4. 501(c)(9): Işgärleriň peýda alýan birleşikleri
Bu täjirçilik däl guramalar saglyk ätiýaçlandyrmasy we pensiýa ýaly peýdalary hödürleýärler. Işgärleriň ätiýaçlandyrmasyny we peýda meýilnamalaryny dolandyrýan guramalary göz öňüne getiriň. Olar öz agzalaryna, adatça belli bir kompaniýanyň ýa-da toparyň işgärlerine ömür, kesel we heläkçilik ätiýaçlandyrmasyny hödürleýärler.
5-nji ädim: Kompaniýasyz guramany resmi taýdan dörediň
Eýeler möhüm kararlary kabul edip, zerur resminamalary taýýarlanlaryndan soň, salgyt tölemeýän täjirçilik däl guramany resmi taýdan hasaba almagyň wagty geldi. Her bir ştatyň öz prosesi bolsa-da, adatça, eýeler aşakdakylary etmeli bolarlar:
● Guramanyň adyny öz içine alýan esaslandyryş resminamalarynyň resminamalaryny ýerleşdiriň.
● Direktorlar geňeşiniň agzalary üçin aragatnaşyk maglumatlaryny beriň.
● Hukuk gurluşyny saýlaň (kommersiýa däl korporasiýa, LLC, hyzmatdaşlyk we ş.m.).
● Kompaniýanyň esaslandyryş resminamalaryny ştatyň döwlet sekretarynyň edarasyna tabşyryň.
● Öz ştatyňyzda haýyr-sahawat işlerine gatnaşmak üçin hasaba alyşy tamamlaň we islendik tölegleri töläň.
● IRS-e salgyt töleginden boşadylmak üçin ýüz tutuň.
Köp guramalar salgytdan boşadylan status üçin ýüz tutmak üçin IRS 1023 formasyny (uzyn forma) ulanýarlar. Eger kommersiýa däl gurama ýylda 50,000 ABŞ dollaryndan az girdeji gazanmagy göz öňünde tutýan bolsa, eýeleri ýönekeý 1023-EZ formasyna laýyk gelip bilerler. Eger IRS arzany kabul etse, eýeleri tassyklanan salgytdan boşadylan statuslaryny görkezmek üçin karar hatyny alarlar.
6-njy ädim: EIN alyň we bank hasabyny açyň
Iş berijiniň şahsyýetini anyklaýyş belgisini (EIN) almak üçin IRS SS-4 formasyny dolduryň. Eýeler bu formany internet arkaly, poçta arkaly ýa-da faks arkaly tapyp bilerler. Şondan soň, olar ony IRS-e iberip bilerler.
Soňra, täjirçilik däl guramalaryň eýeleri bank hasabyny açyp bilerler. Olara EIN, guramanyň ady, salgysy we aragatnaşyk maglumatlary gerek bolar. NerdWallet-iň maglumatlaryna görä, täjirçilik däl guramalar üçin iň gowy banklaryň käbiri:
● Kredit kluby
● Bluevine
● ABŞ Banky
● Live Oak Bank
7-nji ädim: Direktorlar geňeşini saýlaň
Geňeşiň ululygy we düzümi ştatyň kanunlaryna we guramanyň düzgünnamasyna bagly bolar. Adatça, geňeşleriň agzalarynyň sany üçden 31-e çenli bolýar, olaryň köpüsi garaşsyz, ýagny olar gurama bilen gönüden-göni baglanyşykly däl.
Geňeş agzalary esasy wezipeleri ýerine ýetirýärler: ýerine ýetiriji direktory işe alýarlar we gözegçilik edýärler, býujeti tassyklaýarlar we guramanyň öz missiýasyna wepaly bolmagyny üpjün edýärler. Eýeleriň birnäçe mümkin bolan geňeş agzalary bolandan soň, olar, esasanam guramanyň agzalary bar bolsa, ýygnakda olara ses bermelidirler.
Geňeş işe girizilenden soň, eýeler prezidenti, wise-prezidenti, sekretary we gaznaçyny öz içine alýan işgärleri saýlap bilerler. Bu wezipeler adatça bir ýyl töweregi dowam edýär we işgärler geňeşiň mejlislerini geçirmek we kararlaryň ýerine ýetirilmegini üpjün etmek üçin jogapkärdirler.
8-nji ädim: Düzgünnamalaryň we bähbitleriň çaknyşmagy syýasatynyň taslamalaryny taýýarlaň
Kommersiýa däl guramalaryň tertipnamasynda guramanyň nähili işleýändigi, kararlary nähili kabul etjekdigi, işgärleri nähili saýlaýandygy we müdiriýetiň mejlislerini nähili geçirjekdigi barada düzgünler beýan edilýär. Şonuň ýaly-da, bähbitleriň çaknyşmagy syýasaty ýolbaşçylaryň, müdiriýetiň agzalarynyň we işgärleriniň kommersiýa däl guramany öz bähbitleri üçin ulanmazlygyny üpjün edýär. Müdirýet bu syýasaty tassyklamaga we olaryň täzelenmegine jogapkärdir.
9-njy ädim: Haýyr-sahawat kampaniýasyny başlat
Ilkinji tapgyrlarda, täjirçilik däl gurama pul toplamak we onuň nireden gelip çykjakdygy üçin berk meýilnama mätäç bolar. Eger eýeleriň başyndan güýçli maliýeleşdirmesi bolmasa, olaryň guramasynyň ösmegi üçin ýeterlik derejede uzak wagtlap dowam etmegi kyn bolar. Maliýeleşdirmegi üpjün etmegiň käbir mümkin bolan usullaryna grantlar we başlangyç tizleşdirijiler girýär.
Ýumşaklamak
Kommersiýa däl guramalaryň eýeleri ähli kanuny resminamalary tassyklanandan we maliýeleşdirme çeşmesi üpjün edilenden soň, resmi taýdan işe girizmäge başlap bilerler. Emma bu ýoluň soňy däl. Kommersiýa däl guramalaryň eýeleri hem öz işe girizmelerini ähli mümkin bolan goldawçylara mahabatlandyrmalydyrlar.
Üstünlikli täjirçilik däl gurama döretmek belli bir wagt talap etse-de, dogry marketing meýilnamasy bu prosesi ýeňilleşdirmäge kömek edip biler. Mysal üçin, täjirçilik däl guramalar özleriniň mümkin bolan donorlaryna näçe çalt ýetip bilseler, ilkinji işe girizilenden soň üstünlik gazanmak mümkinçilikleri şonça-da ýokary bolar. Kommersiýa däl guramalar köp iş talap edip biler, ýöne olar tapawut döretmegi umyt edýän adamlar üçin hökman peýdalydyr.
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 11-nji oktýabry
